Terug van vakantie, kijk uit voor legionella

‘Terugkerende vakantiegangers moeten thuis uitkijken voor legionella’

Je bent lekker een paar weken op vakantie geweest en thuiskomend spring je gelijk onder de douche. Is dit wel een goed idee? Nee dat is geen goed idee, de kans op legionella infectie is aanwezig.

Wat zijn de klachten bij een legionellabesmetting?

De meeste mensen worden niet ziek als ze de legionella bacterie inademen. Als er klachten ontstaan, gebeurt dat meestal binnen twee tot tien dagen nadat de bacterie is ingeademd. Sommige mensen krijgen milde, griepachtige klachten. Dat gaat na een paar dagen vanzelf weer over. Heel soms veroorzaakt de legionellabacterie een ernstige longontsteking. Dat heet ook wel veteranenziekte of legionella longontsteking. Deze longontsteking kan zo ernstig verlopen dat mensen eraan kunnen overlijden. Er bestaat geen vaccin tegen de legionellabacterie, de behandeling met antibiotica is wel mogelijk.

Mensen die meer kans hebben om een ernstige longontsteking te krijgen zijn ouderen, mensen met een slechte gezondheid of een verminderde afweer en rokers. Longontsteking door Legionella komt bijna nooit voor bij mensen die jonger zijn dan 40 jaar.

Hoe raken mensen besmet met legionella?
Als mensen kleine druppeltjes water met de legionellabacterie inademen, komt de legionellabacterie in de longen terecht. Daar kan de bacterie klachten veroorzaken. Mensen worden niet ziek door het drinken van besmet water. Een patiënt draagt de legionellabacterie niet over naar andere mensen.

Het inademen van hele kleine druppeltjes water met legionella kan gebeuren bij:

Sproeien van water zoals bij douches, fonteinen of hogedrukspuiten.
Luchtbellen brengen in water zoals bij bubbelbaden. De laatste jaren zijn enkele patiënten gelinkt aan een specifiek type afvalwaterzuiveringsinstallaties waar ook lucht aan het water wordt toegevoegd. Op dit moment loopt een onderzoek om het risico van dit soort afvalwaterzuiveringsinstallaties in kaart te brengen.
Luchtbevochtiging door apparaten die water vernevelen. Voorbeelden zijn apneuapparatuur en sommige luchtkoelers.
Natte koeltorens. Waterinstallaties die gebouwen of industriële processen koelen door vernevelen van water.

Preventie thuis

Voor uw drinkwater thuis hoeft u geen legionella-beheersplan uit te voeren. De kans dat u thuis ziek wordt door legionellabacteriën is erg klein. U kunt legionella-groei wel beperken door op het volgende letten:

  • Stel de boiler of combiketel goed af (tenminste 60 graden).
  • Gebruik het warme en koude water minimaal wekelijks. Spoel direct na terugkeer van vakantie even de kranen en douche door om het water te verversen.
  • Maak niet zelf aanpassingen aan de drinkwaterinstallatie maar laat dat doen door een erkend installatiebedrijf.
    Het is onder meer belangrijk dat ‘dode leidingen’ en opwarming van koud water door naastgelegen warme leidingen (hotspots) bij de aanleg worden voorkomen.
    Maak apparaten die water vernevelen of sproeien regelmatig schoon. Laat geen water in deze apparaten staan als het langer dan een week niet wordt gebruikt. Voorbeelden:
  • Tuinslang, hoge drukspuit en andere sproeiende (speel)apparaten na gebruik goed leeglopen. Leeg ook de plantenspuit na ieder gebruik
  • Bubbelbad (spa, whirlpool, jacuzzi, hot tub, etc.) regelmatig reinigen en ontsmetten volgens de gebruiksaanwijzing. Staat het bubbelbad in de tuin? Zorg dat er geen aarde/grond in het water komt
  • Apneu apparaat (CPAP): Vul het waterreservoir met afgekoeld gekookt water en ververs dit dagelijks. Reinig het masker dagelijks. Reinig en ontsmet het reservoir wekelijks volgens de gebruiksaanwijzing.
  • Ontkalk de douche regelmatig.
  • Luchtbevochtigers: vullen met gekookt en afgekoeld water. Reinig en ontkalk regelmatig het reservoir en ververs het water minimaal wekelijks
  • Waterbevalling: maak het bad voor gebruik schoon en vul het bad pas als de bevalling begint. Gebruik geen baden met watercirculatie of verwarming. Gebruik bij huurbaden altijd een hygiënische hoes.

U kunt geen legionella-longontsteking krijgen van apparaten waar de temperatuur regelmatig boven de 60°C komt of waarvan het water niet wordt verneveld. Voorbeelden: koffiezetapparaten, waterbakjes (bijv. op verwarming) en stoomapparaten.

Vakantiebestemming

Als u op reisbestemming aankomt, is het verstandig om het zekere voor het onzekere te nemen en ook daar de douche goed te laten doorstromen. Zodat u een plezierige vakantie heeft zonder ziek te worden, u wilt immers genieten van van de reis en deze niet voortijdig afbreken.